Sponsoren

De sjezen vormen een opvallende groep binnen de Nederlandse streekrijtuigen.
Over het algemeen hebben de sjezen twee grote wielen, vetassen en worden meestal getrokken door een paard, hoewel er ook uitvoeringen zijn welke getrokken worden door twee paarden. Daarnaast komt het voor er sprake is van veldspoor, in dat geval is het lamoen niet in het midden voor de sjees aangebracht maar rechts uit het midden. Dit had als voordeel dat het paard in het rechter karspoor kon lopen. Vrijwel elk landsdeel had zijn eigen sjees, onderstaand volgt een korte beschrijving van de belangrijkste sjezen.

sjees2.jpg

Friese en de Hollandse sjees
Deze twee sjezen zijn vaak zeer luxe uitgevoerd, voorzien van fraaie beschilderingen op de sierlijk gebogen panelen, de zgn. krompanelen. Het bakje biedt plaats aan twee personen en heeft een gecapitonneerde bekleding met aan de achterkant twee banden met kwasten. Ter bescherming van de rokken van de dame, welke altijd plaats neemt op de rechterzitplaats, is het bakje afgesloten met een houten plaat of door een lederen kleed. Hoe rijker de eigenaar hoe fraaier en luxer de sjees werd uitgevoerd. Op de houten asdam werd een houten draagframe geplaatst, op dit frame zijn bij de Friese sjees aan de achterkant twee hoge riemsteunen geplaatst en aan de voorzijde de lage riemsteunen.
De lamoenbomen werden aan de onderkant van het frame bevestigd. Aan de riemsteunen werden zware lederen riemen bevestigd, waarop het bakje werd vast gemaakt. De lederen riemen konden aan de achterkant met behulp van de staartijzers worden gespannen.
Bij de Hollandse sjees zijn de riemsteunen van ijzer en worden de lederen riemen gespannen door de trommels op de steunen. De Friese sjees is ook geschikt om met een tweespan te rijden, het lamoen wordt vervangen door een disselboom, aan de disselboom worden de beugels vast gemaakt welke onder de buik van de paarden komen te liggen. De beugels worden met riemen vast gemaakt over de rug van het paard.

sjees01gold_back.jpg

Gelderse sjees
Bij de Gelderse sjees is de kuip rechtstreeks vast gemaakt op de houten asdam, de lamoenbomen worden onder de kuip bevestigd. Door de bevestiging van de kuip op de asdam is de sjees niet geveerd. De kuip is ruimer dan bij de Friese sjees en de zijwanden lopen schuin naar achteren op.

De Drentse sjees
De Drentse sjees is vaak heel sober uitgevoerd, maar is wel voorzien van lederen draagriemen, zodat er wel sprake was van enige vering. De kuip heeft meestal de vorm van een schelp daaruit is op te maken dat de sjees waarschijnlijk is afgeleid van de cabriolet. Net als bij de Friese en Hollandse sjezen werden de Drentse sjezen vaak gebouwd met veldspoor.

Kapsjees
Een modernere uitvoering van de bovengenoemde sjees, voorzien van een Collings-patentas , een afneembare kap, lederen spatschermen en lantaarns.

kapsjees.jpg